« و توفير فيئكم عليكم » حقّ ديگر اين است كه بيت المال را به نحو وافر بين شما تقسيم كنم ; « فيء » همان غنائمى است كه مسلمانان بر اثر جنگ و جهاد به دست مى آورده اند ، منتها گاهى اوقات بدون جنگ هم غنائمى به دست مى آمد ; يعنى وقتى كه دشمنان مى ديدند در شرف شكست خوردن هستند مال و اموال خود را مى دادند و صلح مى كردند كه از جمله اينها فدك است ، اين گونه درآمدها در اصطلاح احاديث تعبير به « فيء » شده است . « فيء » در لغت عرب به معناى رجوع است ، و رجوع يعنى برگشت ; نكته اى را كه براى تعبير به « فىء » گفته اند اين است كه : خداوند اموال عمومى را از اوّل براى استفاده بندگان خوب خود آفريده است ، و اين كه اين اموال در دست كفّار قرار گرفته مثل اين است كه اين اموال در دست افراد نا اهل قرار گرفته ، و وقتى مسلمانان آن اموال را با جنگ از دست آنها مى گيرند حق خود را از كفّار پس گرفته اند ، همين پس گرفتن به معنى رجوع اموال به دست اهل است ، مسلمانان حقّ خود را از كفّار پس گرفتند و حقّ به دست صاحبان حقّ رسيده است ، و حالا در مقام توزيع آن فرموده : « و توفير فيئكم عليكم » حقّ ديگرى كه ملّت به گردن حاكم دارد اين است كه بيت المال را در حدّ وفور و فراوان بين مسلمانان تقسيم كند . به نظر مى رسد كه در اين جمله طعن و تعريضى بر خلفاى قبلى باشد كه بيت المال را اموال شخصى خود مى دانستند ، و مخصوصاً عثمان اين اموال را به هر كسى كه مى خواست بدون حساب بذل و بخشش مى كرد و بسيارى از اين اموال را به افرادى مانند حَكَم و مروان حَكَم مى داد . ( 1 ) حضرت على ( عليه السلام ) در مقام تقسيم مى فرمايند : اين طور نيست كه هر كسى هر مقدار از اموال بيت المال را به هر نحوى تصاحب كند ، بلكه اين اموال بايد به نحو مساوى ميان افراد مسلمان تقسيم شود . « و تعليمكم كيلا تجهلوا » يكى ديگر از حقوق ملّت كه به گردن امام مسلمين

--> 1 - الغدير ، ج 8 ، ص 286 ; و شرح ابن ابى الحديد ، ج 2 ، ص 129 تا 161